RWANDA

Rwanda. Z produkcją około 220 000 bel kawy (2015), ten niewielki afrykański kraj nie może równać się z gigantami takimi jak Etiopia (7,1 miliona) czy Uganda (4,7 miliona). Odpowiada jedynie za 0,2% całkowitej światowej produkcji kawy, ale jego wielka reputacja opiera się na wyjątkowej jakości i niepowtarzalnym smaku. Przeczytaj historię „krainy tysiąca wzgórz”, która opowiada nie tylko o wyjątkowym smaku lokalnej kawy, ale także o jej burzliwej historii, wzlotach i upadkach oraz wielkiej determinacji.

Historia kawy w Rwandzie

Podobnie jak inne kraje afrykańskie, Rwanda również zmagała się z wpływami kolonialnymi w początkach uprawy kawy. Jakość kawy była bardzo niska ze względu na wymagania dotyczące niskich kosztów i wysokich plonów, a motywacja lokalnych rolników do jej rozwoju była praktycznie zerowa, biorąc pod uwagę panujące warunki. Sytuacja w branży kawowej stopniowo zaczęła się poprawiać po 1990 roku, ale tragiczne wydarzenia z 1994 roku zatrzymały wszelki postęp i rozwój w tym małym kraju na prawie 10 lat. Podaje się, że w ludobójstwie zginęło ponad 1 000 000 osób. Kawa stała się więc źródłem nadziei. Inwestycje w infrastrukturę i ukierunkowane programy zainicjowane przez rząd znacząco pomogły w odbudowie i nowym początku. Zadanie polegało głównie na motywowaniu rolników do usprawnienia całego procesu, od uprawy po przetwarzanie kawy. Biorąc pod uwagę swoje rozmiary, Rwanda nie może konkurować z dużymi producentami kawy, a idealne warunki klimatyczne bezpośrednio sprzyjają uprawie kawy najwyższej jakości. Uprawa kawy premium była właściwą drogą do sukcesu na światowych rynkach kawy. Dla przypomnienia, w 2000 roku kawa premium stanowiła zaledwie 0% całkowitej produkcji Rwandy, w 2017 roku było to 52%, a w 2020 roku szacuje się, że udział ten wyniesie nawet 80%.

Przełomem na drodze do kawy premium było również utworzenie pierwszej wspólnej stacji kooperacyjnej, gdzie zbiory z okolicznych gospodarstw przetwarzane są metodą mokrą. Od tego czasu w całym kraju powstało ich ponad 240. Międzynarodowe uznanie lokalnych rolników niewątpliwie zyskał również sukces w prestiżowym konkursie Cup of Excellence, gdzie ten niewielki kraj pokazał, że staje się producentem kawy o wyjątkowej jakości.

Podstawowy profil degustacyjny kawy

Profile smakowe różnią się nieznacznie w zależności od regionu, ale generalnie rwandyjskie kawy charakteryzują się wysoką kwasowością, pełnym, syropowatym body i słodyczą z różnorodną gamą nut owocowych, takich jak jeżyny, morele, cytrusy, rodzynki itp. Intensywny smak syropu klonowego i słodkich daktyli jest typowy dla tej kawy. W dużej mierze przyczynia się do tego dominująca odmiana Bourbon, która w sprzyjających warunkach nagradza swoich plantatorów doskonałymi, wysokiej jakości ziarnami kawy. Warunki do uprawy kawy są tu naprawdę doskonałe: tropikalny klimat, żyzne gleby wulkaniczne i duża wysokość.

Obszary uprawy kawy

Kawa uprawiana jest na dużych wysokościach, na glebach pochodzenia wulkanicznego, które są bardzo żyzne i bogate w azot. W połączeniu z klimatem, Rwanda oferuje plantacjom kawy idealne warunki do uprawy wysokiej jakości, wyselekcjonowanej kawy o interesujących walorach smakowych. Główne regiony to:

Viruga – 1900–2200 m n.p.m., smak lokalnych kaw to orzechy pekan z delikatnym miodowym finiszem. Doskonała zwłaszcza jako espresso.

Kivu – 1800–2000 m n.p.m., region położony nad jeziorem Kiwu w Rwandzie. Smak charakteryzuje się nutami dojrzałych pomarańczy i kakao, z lekkim posmakiem wiśniowo-limonkowym. Idealna jako espresso lub drip.

Kizi Rift Valley – 1900–2200 m n.p.m., w smaku kaw z tego regionu dominują nuty orzechowe i subtelne nuty jaśminu, wyczuwalne są również nuty gałki muszkatołowej i prażonych kasztanów z przyjemnym, maślano-karmelowym finiszem. Kawy te nadają się do parzenia dowolną metodą.
Muhazi – 1400–1600 m n.p.m., ziemista, pełna, ale łagodna kawa z nutami gorzkiej czekolady i łagodnym smakiem mocnej czarnej herbaty. Idealna do kawy przelewowej.
Akagera – 1300–1500 m n.p.m., ostry, wyrazisty smak z nutami jeżyn, czarnej herbaty lub kardamonu. Idealna do kawy przelewowej lub mrożonej.
Inne regiony to Gakenke, Rutsiro, Karongi, Nyamasheke, Nyagatare, Kamonyi, Kayonza, Ngoma, Kirehe, Nyamagabe i Huye.

Metody przetwarzania kawy

Najpopularniejszą metodą przetwarzania kawy w Rwandzie jest metoda płukania. Proces przetwarzania na mokro pozwala wydobyć praktycznie to, co najlepsze z ziaren kawy przechowywanych w niej podczas dojrzewania. Sprawia również, że kawa ma czystszy i jaśniejszy smak niż metoda naturalna (sucha). Wadą jest jednak wysokie zużycie wody.

Wada ziemniaków

Rwanda musiała pokonać wiele przeszkód na swojej drodze do sukcesu, a jednym z najbardziej dotkliwych problemów, z jakimi się obecnie boryka, jest wada ziemniaków (z tym samym problemem borykają się na przykład rolnicy w Burundi). Jest to wada ledwo zauważalna na pierwszy rzut oka, a zatem trudna do wykrycia podczas zbiorów. Wystarczy jednak jedno zainfekowane ziarno kawy, aby filiżanka nabrała smaku i zapachu surowych ziemniaków. Przyczyną jest bakteria obecna w powietrzu, która przedostaje się do ziarna kawy, gdy skórka owocu jest uszkodzona. Najczęściej dzieje się tak, gdy owoce kawy są atakowane przez owady ssące, ale także przez intensywne opady deszczu w okresie zbiorów.

Trwają intensywne badania i uprawa

Rwanda. Z produkcją około 220 000 bel kawy (2015), ten niewielki afrykański kraj nie może równać się z gigantami takimi jak Etiopia (7,1 miliona) czy Uganda (4,7 miliona). Odpowiada jedynie za 0,2% całkowitej światowej produkcji kawy, ale jego wielka reputacja opiera się na wyjątkowej jakości i niepowtarzalnym smaku. Przeczytaj historię „krainy tysiąca wzgórz”, która opowiada nie tylko o wyjątkowym smaku lokalnej kawy, ale także o jej burzliwej historii, wzlotach i upadkach oraz wielkiej determinacji.

Historia kawy w Rwandzie

Podobnie jak inne kraje afrykańskie, Rwanda również zmagała się z wpływami kolonialnymi w początkach uprawy kawy. Jakość kawy była bardzo niska ze względu na wymagania dotyczące niskich kosztów i wysokich plonów, a motywacja lokalnych rolników do jej rozwoju była praktycznie zerowa, biorąc pod uwagę panujące warunki. Sytuacja w branży kawowej stopniowo zaczęła się poprawiać po 1990 roku, ale tragiczne wydarzenia z 1994 roku zatrzymały wszelki postęp i rozwój w tym małym kraju na prawie 10 lat. Podaje się, że w ludobójstwie zginęło ponad 1 000 000 osób. Kawa stała się więc źródłem nadziei. Inwestycje w infrastrukturę i ukierunkowane programy zainicjowane przez rząd znacząco pomogły w odbudowie i nowym początku. Zadanie polegało głównie na motywowaniu rolników do usprawnienia całego procesu, od uprawy po przetwarzanie kawy. Biorąc pod uwagę swoje rozmiary, Rwanda nie może konkurować z dużymi producentami kawy, a idealne warunki klimatyczne bezpośrednio sprzyjają uprawie kawy najwyższej jakości. Uprawa kawy premium była właściwą drogą do sukcesu na światowych rynkach kawy. Dla przypomnienia, w 2000 roku kawa premium stanowiła zaledwie 0% całkowitej produkcji Rwandy, w 2017 roku było to 52%, a w 2020 roku szacuje się, że udział ten wyniesie nawet 80%.

Przełomem na drodze do kawy premium było również utworzenie pierwszej wspólnej stacji kooperacyjnej, gdzie zbiory z okolicznych gospodarstw przetwarzane są metodą mokrą. Od tego czasu w całym kraju powstało ich ponad 240. Międzynarodowe uznanie lokalnych rolników niewątpliwie zyskał również sukces w prestiżowym konkursie Cup of Excellence, gdzie ten niewielki kraj pokazał, że staje się producentem kawy o wyjątkowej jakości.

Podstawowy profil degustacyjny kawy

Profile smakowe różnią się nieznacznie w zależności od regionu, ale generalnie rwandyjskie kawy charakteryzują się wysoką kwasowością, pełnym, syropowatym body i słodyczą z różnorodną gamą nut owocowych, takich jak jeżyny, morele, cytrusy, rodzynki itp. Intensywny smak syropu klonowego i słodkich daktyli jest typowy dla tej kawy. W dużej mierze przyczynia się do tego dominująca odmiana Bourbon, która w sprzyjających warunkach nagradza swoich plantatorów doskonałymi, wysokiej jakości ziarnami kawy. Warunki do uprawy kawy są tu naprawdę doskonałe: tropikalny klimat, żyzne gleby wulkaniczne i duża wysokość.

Obszary uprawy kawy

Kawa uprawiana jest na dużych wysokościach, na glebach pochodzenia wulkanicznego, które są bardzo żyzne i bogate w azot. W połączeniu z klimatem, Rwanda oferuje plantacjom kawy idealne warunki do uprawy wysokiej jakości, wyselekcjonowanej kawy o interesujących walorach smakowych. Główne regiony to:

Viruga – 1900–2200 m n.p.m., smak lokalnych kaw to orzechy pekan z delikatnym miodowym finiszem. Doskonała zwłaszcza jako espresso.

Kivu – 1800–2000 m n.p.m., region położony nad jeziorem Kiwu w Rwandzie. Smak charakteryzuje się nutami dojrzałych pomarańczy i kakao, z lekkim posmakiem wiśniowo-limonkowym. Idealna jako espresso lub drip.

Kizi Rift Valley – 1900–2200 m n.p.m., w smaku kaw z tego regionu dominują nuty orzechowe i subtelne nuty jaśminu, wyczuwalne są również nuty gałki muszkatołowej i prażonych kasztanów z przyjemnym, maślano-karmelowym finiszem. Kawy te nadają się do parzenia dowolną metodą.
Muhazi – 1400–1600 m n.p.m., ziemista, pełna, ale łagodna kawa z nutami gorzkiej czekolady i łagodnym smakiem mocnej czarnej herbaty. Idealna do kawy przelewowej.
Akagera – 1300–1500 m n.p.m., ostry, wyrazisty smak z nutami jeżyn, czarnej herbaty lub kardamonu. Idealna do kawy przelewowej lub mrożonej.
Inne regiony to Gakenke, Rutsiro, Karongi, Nyamasheke, Nyagatare, Kamonyi, Kayonza, Ngoma, Kirehe, Nyamagabe i Huye.

Metody przetwarzania kawy

Najpopularniejszą metodą przetwarzania kawy w Rwandzie jest metoda płukania. Proces przetwarzania na mokro pozwala wydobyć praktycznie to, co najlepsze z ziaren kawy przechowywanych w niej podczas dojrzewania. Sprawia również, że kawa ma czystszy i jaśniejszy smak niż metoda naturalna (sucha). Wadą jest jednak wysokie zużycie wody.

Wada ziemniaków

Rwanda musiała pokonać wiele przeszkód na swojej drodze do sukcesu, a jednym z najbardziej dotkliwych problemów, z jakimi się obecnie boryka, jest wada ziemniaków (z tym samym problemem borykają się na przykład rolnicy w Burundi). Jest to wada ledwo zauważalna na pierwszy rzut oka, a zatem trudna do wykrycia podczas zbiorów. Wystarczy jednak jedno zainfekowane ziarno kawy, aby filiżanka nabrała smaku i zapachu surowych ziemniaków. Przyczyną jest bakteria obecna w powietrzu, która przedostaje się do ziarna kawy, gdy skórka owocu jest uszkodzona. Najczęściej dzieje się tak, gdy owoce kawy są atakowane przez owady ssące, ale także przez intensywne opady deszczu w okresie zbiorów.